Veel mensen zijn verbaasd wanneer ik zeg dat er op Aruba wél groente en fruit wordt verbouwd. We horen vaak: “Maar Aruba is toch droog? Er groeit toch niets?”
Toch klopt dit beeld niet. Aruba net als Bonaire en Curacao is inderdaad food insecure, maar niet voedsel loos. Dat betekent dat het eiland voor het grootste deel afhankelijk is van import maar dat er wel degelijk verrassend veel groenten en andere gewassen in lokale tuinen en op kleine schaal geteeld worden.
Veel lokale gewassen zijn hebben zich aangepast aan het droge klimaat, kalkrijke grond en de passaatwind. Deze gewassen vormen een belangrijk deel van onze culinaire traditie zels als veel mensen ze zijn vergeten.
In mijn boek Roots and Renewal vertel ik hoe ik samen met mijn gezin de uitdaging aanging om lokaal te verbouwen, en tijdens dat proces ontdekte dat achtertuinen en cunucu’s (traditionele Arubaanse landbouwgrondjes) volop mogelijkheden bieden.
Waarom is lokale landbouw belangrijk?
Omdat lokaal verbouwd voedsel direct bijdraagt aan culturele identiteit én aan voedselzekerheid en food sovereignty, voelde ik bij onze terugkeer uit Nederland dat ik iets wilde doen dat deze waarden samenbracht. Ik begon met het telen van lokale groenten en het maken van farm-to-table producten zoals pesto. Al snel merkte ik hoe verrast mensen waren over wat er hier wél kan groeien.
Daarom schrijf ik deze blog: welke groenten en gewassen groeien op Aruba, hoe zijn ze verbonden met onze cultuur, en hoe dezelfde tradities terug te vinden zijn op Curaçao en Bonaire.
| Voordeel | Waarom belangrijk |
|---|---|
| Voedselzekerheid | Minder afhankelijkheid van import & hoge prijzen |
| Gezondheid | Lokale groenten bevatten veel vezels vitamines en mineralen |
| Culturele continuïteit | Traditionele gerechten en recepten blijven bestaan |
| Respect voor natuur | Lokale teelt gebruikt vaak minder water & chemie |
| Gemeenschap & verbinding | Samen zaaien oogsten koken en eten verbindt mensen |
Op Aruba wordt kleinschalig geteeld: in achtertuinen, cunucus, hydroponic systemen, raised beds en bij kleine boerderijen. Het is geen grootschalige landbouw zoals in grotere landen, maar elke plant draagt bij. Niet alleen aan voedsel op je bord maar ook aan identiteit, veerkracht en het behoud van onze lokale voedselcultuur.
Zoete aardappel oogst Aruba
Waar proef je lokale landbouw op de ABC-eilanden?
Ontdek kleinschalige cunucu-boerderijen, farm-to-table ervaringen en lokale markten. Perfect voor wie wil proeven wat er écht groeit op Aruba.
Bekijk Best Farms ArubaVan kruiden- & fruittuinen tot historische landhuizen: ervaar Curaçaos agrarische erfgoed en smaak de lokale keuken met verse producten.
Bekijk Best Farms CuraçaoBezoek boerderijen en kleine projecten die lokaal voedsel produceren — ideaal voor natuurliefhebbers en foodies.
Bekijk Best Farms BonaireOp zoek naar verse producten en lokale sfeer? Bekijk waar en wanneer de boerenmarkten op Aruba plaatsvinden.
Farmers Market ArubaMoestuin op Aruba: hoe werkt het klimaat mee?
Aruba kent een relatief droog klimaat. Het regenseizoen loopt doorgaans van ongeveer september tot en met januari, en buiten die periode is er weinig regen. Daarom is het belangrijk om gewassen te kiezen die goed bestand zijn tegen droogte, en te werken met technieken die water slim vasthouden en verdelen.
Veel tuinders gebruiken daarvoor schaduwdoeken in combinatie met raised beds, mulch, lokale compost en eenvoudige vormen van watermanagement. In mijn eigen tuin paste ik deze methode toe: wickingbeds en verhoogde moestuinbedden, zodat regenwater niet wegspoelde maar juist werd opgevangen en in de bodem kon trekken. Deze werkwijze, die ik ook beschrijf in Roots and Renewal, maakt het mogelijk om zelfs in een droog klimaat gezonde, productieve groente- en kruidentuinen te onderhouden.
Lijst van groenten die op Aruba Groeien
| Gewas | Latijnse naam | Lokale schotel / gebruik |
|---|---|---|
| Sorghum | Sorghum vulgare | Maishi rabo voor pan bati |
| Maïs | Zea mays | Funchi (polenta-achtig gerecht) |
| Arubaanse komkommer | Cucumis anguria | Concomer stoba |
| Okra | Abelmoschus esculentus | Sopi jambo – rijk aan vezels en magnesium |
| Basilicum (Lemon basil) | Ocimum basilicum citriodorum | Gebruik bij vis soep en tegen verkoudheid |
| Madame Jeanette peper | Capsicum chinense | Pica di papaya – iconische smaak |
| Groene paprika | Capsicum annuum | Promenton – basis in stoba en soep |
| Papaja | Carica papaya | Snack fruitschotel of salsa |
| Aubergine | Solanum melongena | Berehein (stoofgerecht) |
| Avocado | Persea americana | Gebruikt als gezond vet in salades en broodbeleg |
| Sla | Lactuca sativa | Achtertuinteelt voor verse salades |
| Pinda | Arachis hypogaea | Pinda herbi / chuculati pinda |
| String beans | Phaseolus spp. | Bonchi largo herbi |
| Pompoen | Cucumis pepo | Pampuna in soep of stoba |
| Calabash (lange fleskalebas) | Lagenaria siceraria | Calbas largo stoba |
Deze lijst laat zien: hoewel de schaal klein is, zijn de variëteiten rijk, en veel gewassen zijn duurzaam en voedzaam veel vezels, vitamine C en andere micronutriënten.
Looking for Farms? Get access to our private Google Maps Locations!Voedingswaarde & gezondheidsvoordelen
Veel van deze gewassen hebben krachtige gezondheidsprofielen: okra is rijk aan vezels en magnesium, basilicum werkt anti-inflammatoir, papaja levert veel vitamine C, pompoen ondersteunt het immuunsysteem, etc. In mijn boek heb ik beschreven hoe mensen aarzelen om okra te eten vanwege de slijmerige textuur, terwijl het juist zo voedzaam is daarom experimenteerde ik met andere bereidingswijzen zoals gumbo, grillen of curry’s. Daarmee legde ik ook uit aan klanten hoe deze groenten in de lokale gastronomie worden ingezet.
Okra Curry met kikkerwerwten - vegetarisch
Okra Curry met Kikkererwten
Een smaakvolle, vezelrijke Caribische curry — romig door okra, perfect met witte funchi, rijst of geroosterde zoete aardappel.
Ingrediënten (2–3 personen)
- 1 eetlepel olijfolie
- 1 rode ui, fijngesneden
- 1 rode paprika, in kleine blokjes
- 2 kopjes okra, in stukjes gesneden
- 1 kop kikkererwten (gekookt of uit blik, afgespoeld)
- 1 theelepel curry masala poeder
- ½ theelepel gerookte paprikapoeder
- 200 ml kokosmelk (bij voorkeur biologisch)
- Zout naar smaak
- Water naar behoefte (ongeveer ¼ kop)
Bereidingswijze
- Verhit 1 eetlepel olijfolie in een pan op middelhoog vuur.
- Voeg de gesneden rode ui toe en bak 2–3 minuten tot deze zacht en glazig wordt.
- Voeg de rode paprika toe en bak nog 1 minuut.
- Strooi de curry masala en de gerookte paprikapoeder erbij en roer kort (ongeveer 30 seconden) zodat de kruiden licht meebakken.
- Voeg de okra en de kikkererwten toe en roer alles goed door.
- Schenk de kokosmelk in de pan en voeg een scheutje water toe om de saus iets te verdunnen.
- Breng op smaak met zout.
- Laat de curry op laag vuur 10–15 minuten sudderen, tot de okra zacht is maar niet papperig is. Roer af en toe.
Culturele identiteit & verbinding met Curaçao
Aruba en Curaçao delen veel cultuur en geschiedenis. Op Curaçao bijvoorbeeld worden groente en kruiden door Surinaamse gemeenschappen gekweekt, zoals tyerblad ( = Surinaams “tayer leaf”) en bitter meloen. Dat geeft aan hoe migratie en cultuur samenkomen in agrarisch gebruik. Ook op Aruba speelt die verbinding: achtertuinen, cunucus en kleine landbouwprojecten zijn een manier om identiteit en erfgoed te versterken. Mijn kwartetspel Planta y Cosecha helpt kinderen én volwassenen deze gewassen te leren kennen inclusief de boerderijen en groenten/vruchten zoals hierboven beschreven.
Praktisch tuinieren in huis of cunucu
Wanneer je zelf wilt starten in de tuin, zelfs in Aruba’s droge klimaat, dan zijn hier enkele tips die ik in Roots and Renewal beschrijf:
- Maak raised beds die water vasthouden, met een lichte helling verstrooiing.
- Combineer planten via intercropping – bijvoorbeeld pompoen onder maïs of bonen die stikstof leveren.
- Gebruik lokale zaad-rassen of achtertuinvarianten – die zijn aangepast aan wind, zout en droogte.
- Kweek meerdere gewassen samen, zodat de oogst gevarieerd is en cultureel rijk.
- Verbind je tuinwerk met lokale gastronomie: uitleggen hoe het stukje okra, pompoen of basilicum thuishoort in een Arubaanse maaltijd.
Malabarsspinazie is gezond omdat het rijk is aan vitaminen A, C en E, calcium, ijzer en antioxidanten.
Waarom dit belangrijk is
In een eilandcontext waar veel voedsel geïmporteerd wordt, is lokaal telen van groenten niet alleen een hobby, maar ook betekenen de stap richting voedselzekerheid, duurzaamheid en behoud van cultuur. Door te delen wat groeit, hoe het gebruikt wordt en door leerlingen en bezoekers via jouw blog, boek of kwartetspel te betrekken kun je kleine veranderingen maken die op termijn groot kunnen zijn.
Waar kun je lokale groenten zien, proeven en ervaren?
Ontdek kleinschalige boerderijen en markten waar je lokale teelt ziet, proeft en ervaart.
👉 Best Farms of Aruba
Curaçao
Ervaar landbouw en cultuur op het eiland — van kruidentuinen tot historische plantages.
👉 Best Farms of Curaçao
Bonaire
Beleef de agrarische kant van Bonaire: boerderijen, lokale voeding en smaakvolle ervaringen.
👉 Best Farms of Bonaire
🛒 Op zoek naar een markt?
Wil je verse producten en een lokale sfeer?
👉 Does Aruba have a Farmers Market?
Tours to Add to Your Itinerary
Whether you want to taste, learn, or photograph cactus fruits, these tours offer authentic experiences:
Veel gestelde vragen
Wat groeit er op Aruba?
Op Aruba groeien onder andere papaja, okra, pompoen, bonchi largo (lange sperziebonen), sorghum, basilicum (met citroen-aroma), pinda, avocado en verschillende lokaal aangepaste komkommervarianten net als de concomber chickito.
Groeien er groenten op Aruba ondanks het droge klimaat?
Ja. Dankzij hydroponics, slimme irrigatie (zoals drip-irrigatie), compostering en schaduwdoeken kunnen veel groenten goed groeien. Lokale tuinders passen hun teelt aan het klimaat aan en gebruiken vaak hitte- en droogtetolerante gewassen.
Wat verbouwen mensen op Aruba thuis?
Veel families hebben kleine moestuinen met papaja, bonchi, pompoen, kruiden zoals basilicum en oregano, en soms ook cassave of aloë. Deze tuinen worden “cunucu” genoemd wanneer ze op traditionele landbouwgrond worden aangelegd.
Wat is typisch Arubaans eten?
Voorbeelden zijn stoba (stoofgerecht), pan bati, funchi, pica di papaya, calbas stoba, keshi yena, en gerechten met lokaal gekweekte bonen, pompoen of okra.
Waarom worden sommige groenten op Aruba geïmporteerd?
Door het droge klimaat en beperkte landbouwgrond kan niet alles lokaal worden verbouwd. Daarom wordt een deel aangevuld via import. Toch groeit de lokale teelt dankzij duurzame en kleinschalige landbouwinitiatieven.
Welke groenten zijn het meest geschikt voor de Arubaanse tuin?
Gewassen die goed tegen hitte en zon kunnen, zoals okra, pepers, pompoen, papaja, aubergine, groene kruiden en bonchi soorten. Ook sorghum (maishi rabo) groeit goed in droge omstandigheden.
Waar kan ik lokale zaden en planten vinden op Aruba?
Bij DLVV Santa rosa, Fantastic garden, via lokale Facebook zadenruil-groepen, en kleine kwekerijen, , en soms bij gemeenschapsprojecten die educatie over moestuinieren aanbieden.
